القاء پلی پلوئیدی در کلونهای امیدبخش 100 و 444 چای با استفاده از مهارکننده های مختلف تقسیم سلولی

چای با نام علمی (Camellia sinensis L) متعلق به خانواده Theaceae به عنوان گیاه نوشابه‌ای بیشترین مصرف را پس از آب به خود اختصاص داده و طرفداران زیادی دارد و مصرف جهانی این گیاه در حال افزایش است. مطالعات بسیاری نشان داده است که نعداد کروموزوم‌های این گیاه 2n=30 می‌باشد. بسیاری از ارقام چای با عملکرد بالا دارای یک یا چند خصوصیت نامطلوب هستند که ارزش اقتصادی آنها را کاهش می‌دهد. بنابراین توسعه‌ی کلون‌های امیدبخش و استراتژی‌های به‌نژادی که بتوانند عملکرد و کیفیت بالا را در بر داشته باشند، مورد نیاز است. روش دو برابر کردن کروموزوم (پلی‌پلوئیدی) با استفاده از کلشی‌سین، تری‌فلورالین و سایر مواد ضد میتوزی به طور وسیعی در برنامه‌های اصلاحی گیاهان مورد استفاده قرار می‌گیرد، در گیاهان پلی‌پلوئید حاصل، اغلب، اندازه‌ی گل‌ها، برگ‌ها، میوه‌ها ،بذرها و ماده‌ی موثره‌ی گیاه افزایش می‌یابد که به دلیل افزایش اندازه‌ی سلول می‌باشد. با وجود دگرگرده افشانی بالا و خودناسازگاری طبیعی چای، معرفی یک رقم با خصوصیت بارز به‌واسطه‌ی روش‌های معمول به‌نژادی دارای محدودیت‌هایی است. در حالی‌که روش‌های غیر معمول مانند اصلاح به روش پلی‌پلوئیدی ممکن است منجر به افزایش کیفیت و سایر خصوصیات ارقام چای گردد بدون اینکه بخش‌های مطلوب ژنوم تغییر یابد. هدف از انجام این پژوهش، دستیابی به دز و مدت زمان مناسب کاربرد مواد شیمیایی کلشی‌سین و تری‌فلورالین و بهینه‌سازی شرایط القاء موتاسیون از طریق بررسی تغییرات ایجاد شده در صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک، آناتومیک و شیمیایی در کلون‌های امیدبخش 100 و 444 می‌باشد. به منظور القاء پلی‌پلوئیدی، از روش تیمار مریستم انتهایی شاخساره‌های فعال با غلظت‌های مختلف کلشی‌سین و تری‌فلورالین در دو آزمایش جداگانه استفاده خواهد شد. به‌این منظور، مریستم انتهایی شاخساره‌ی فعال با دو تا سه برگ از 110 نهال از هر کدام از کلون‌های امید بخش 100 و 444 چای (کلون‌های حاصل از گزینش کلونی) در مدت زمان‌های سه و شش روز و با استفاده از غلظت‌های مختلف محلول آبی کلشی‌سین (2/0، 5/0 و 1 درصد) و تری‌فلورالین 48 درصد (10، 50 و 100 میکرومولار) با روش پنبه‌ی آغشته به غلظت‌های مختلف مواد ضد میتوزی تیمار خواهند شد. به‌منظور آنالیز سطح پلوئیدی، پس از رشد جوانه‌ی انتهایی و تولید حدود پنج تا شش برگ بالغ، برگ‌های دوم جدا شده و سطح پلوئیدی گیاهان توسط دستگاه فلوسایتومتری مورد بررسی قرار خواهند گرفت. گیاهان پلی‌پلوئید حاصل از نظر ویژگی‌های مورفولوژیک شامل: ارتفاع شاخساره، طول و عرض برگ، سطح برگ و شکل برگ؛ ویژگی‌های فیزیولوژیک شامل: کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل و میزان کاروتنوئید، ویژگی‌های شیمیایی شامل: پلی‌فنل کل و کافئین و ویژگی‌های آناتومیک شامل: اندازه‌ی روزنه، تراکم روزنه و تعداد کلروپلاست بررسی خواهند شد. نتایج حاصل از ارزیابی درصد زنده‌مانی شاخساره‌ها و تعداد گیاهان پلی‌پلوئید گزارش و مقایسه‌ی صفات مختلف بین گیاهان دیپلوئید و پلی‌پلوئید با استفاده از آزمون آماری t در نرم¬افزار SAS نسخه 4/9 انجام خواهد گرفت. تغییراتی که در کلون‌های چای به دلیل پلی‌پلوئیدی به‌وجود خواهد آمد می‌تواند به عنوان مواد گیاهی مفید تکثیر شده و در برنامه‌های اصلاحی آینده‌ی چای به‌عنوان یکی از والدین در دورگ‌گیری‌ها و یا مراحل بعدی معرفی رقم جدید مورد استفاده قرار گیرد.